IRC Forum Çöplüğü ve Geldiği Acı Durum

[Regex]

Merhaba,

Bugüne kadar hiç tartışılmamış bir konuyu aşağıda yazacağım yazıyla tartışmaya açıyorum. Başlık içerisinde anlatacaklarımda, kimi zaman -kendime de- özeleştirilerde bulunacağım.

Ne yazık ki yıllar önce IRC sunucuları hakkında söylenmeye başlanan ve hâlâ dile getirilen bir tez, artık IRC'ye yönelik forumlar için de geçerli bir durum aldı. Bu, özellikle 2008 yılının sonlarına gelindiğinde başlayan bir olgu. Nasıl ki çöp sunucular açılıyor, bilinçsizce yönetiliyor ve kapatılıyorsa artık IRC forumlarının da bundan bir farkı kalmadı. Bir de forum olayında, işin içine vBulletin lisansı girince her şey bir uyarı e-postasına bakar durumda. Olansa, her yeni başlangıçta emek harcayan insanlara oluyor. Forum admini -daha doğrusu heves edip de forumu açan kişi de- 195 $ gibi ciddî bir lisans parası öde-ye-mediği ya da forumunun bir yerlere gelemeyeceğini anladığı için siteyi kapatıyor.

• Peki neden böyle bir hâle geldi, bu iş? Yıllar önce nasıldı?

Kısaca özetleyeyim: Türkiye'deki ilk IRC forumu, 2004 yılında Yuzuk.Net'in ilk sahibi PRoFeSSioNaL (Tha) tarafından açıldı. Evet, ilk açdıldığı zaman çok farklı bir düşünceydi ve bu yüzdendir ki büyük bir kitle yakaladı. Üstelik o zamanın IRCForumlari, şimdiki gibi forum oyunları ya da eğlenceye dayalı bölümler içermiyor ve bir genel forum havası vermiyordu. IRC daemon (UnrealIRCd, eggdrop, services vb.) ve mIRC Scripting üstadlarının yardım verdiği, Türkçenin nasıl yazıldığından haberdar ve aklı selim yöneticilerin düşüncelerini beyan ettiği elit bir ortam vardı; o zamanlar. Gerçekten de kullanıcılar için çok yararlıydı, çocukluğum o zamanlarda geçti; oradan biliyorum. Gelgelelim, yıl 2005 oldu ve forumun satışı söz konusu oldu. Yönetim içi bazı sorunlar baş gösterse de, yine alanında tekti ve IRCd-mIRC coderlarınca benimseniyordu. Hâl böyle olunca da kullanıcılar, sorunları önemsemeden forumu benimseyerek yardımlaşma ortamı ve kalitesini koruyorlardı ve bu bilinci taşımaktaydılar. Üstelik o zamanlar yardım başlıkları "Acil yardım!", "Yardım please kardaş!" gibi şeyler değildi; gerçekten adam gibi bir disiplin vardı. Özellikle bu konuyla eski üstad mIRC coderlardan el33t, oldukça ilgiliydi.

O zamanın sunucu tanıtımları da çok farklıydı. Bir kullanıcı, sunucusunu hatalı tanıttığında yöneticiler "Google'da index kaybı yaşarız" kaygısı taşımadan ilgili başlığı silerdi. Yapılan doğru tanıtımlara da gelişim sağlayacak-sağlatacak yorumlar yapılır, iletiler şimdiki gibi fesatça eklenmezdi ya da ileti sayısını artırmak isteyen birtakım kullanıcı; rastgele "Hayırlı olsun, başarılar" yazmazdı.

Sonuç olarak; bilinçli bir ortam ve bilinçli bir kitle vardı. Ancak, ne yazık ki artık o günler yok. Şimdi biraz bunun nedenlerini sorgulayalım.

• O zamanlar forum yönetmek, her baba yiğidin harcı olmayan bir işti. Yöneticiliği, gerçekten bilinçli insanlar yapardı. Hâlâ hayran olduğum bir kişi, WhaLberg'dir. Gerek kuralları oluşturması, gerekse konulara yaklaşımıyla gerçek bir yönetici olduğunu hep gösterirdi. Şimdi hangi IRC forumunun kendine has kuralları var ki? Bu kişilerin geneli, ortamın bozulmaya başladığı ilk zamanlar; zaten yıllarını vermiş, çok sayıda nankörlük görmüş ve sıkılmış oldukları için ya farklı kategorilere yöneldiler ya da kökten bıraktılar. Kimisi webmaster forumlarıyla uğraşmaya başladı, kimisi vBulletin alanında kendini geliştirdi ve Türkiye'nin resmî vBulletin destek sitesi adı altında yardımseverliğini sürdürdü, kimisi de forum olayını bıraktı. Bu nedenle, yalnızca yeni açılan ve çöp olarak nitelendirdiğim forumlarda değil; Türkiye'nin en büyük IRC forumu dediğim ve yukarıda da geçmişinden söz ettiğim sitede yönetici olmak oldukça kolay bir hâl aldı. Bu da yönetimin ulaşılmazlığını, saygınlığını sarstı ve kullanıcılarla arasındaki ilişkiyi olumsuz yönde etkiledi.
• Coder olarak adlandırılan, gönüllü yardımseverlik içerisinde olan kişiler vardı. Şimdi yok mu? Evet, yok! Şu an bu tanıma uyan kişiler, yine ilgili forumda bulunuyorlar ancak hem büyük ısrarlar söz konusu hem de eski hevesleri yok. "İlk zamanlar" diye tanımladığım süreç içerisinde konunun bilgelerinde bir gönüllülük, öğretme isteği vardı. Şu an o ışığı görmek, gerçekten olanaksız. Gerek mIRC Scripting gerekse IRCd alanında sorular, kod isteği yapar gibi soruluyor. Ne kişilerde kendini geliştirme isteği var ne de bu konunun uzmanlarında eskisi gibi bir öğretme isteği. Elbette genelleme yapıyorum, istisnalar var ancak önceden bir mIRC kodu istenildiğinde; o kod verilmez, "bu kullanıcı foruma bir daha gelsin" kaygısı taşınmaz, kodun yapılışı öğretilirdi. Yani bir öğretmen-öğrenci ilişkisi vardı. Şimdiyse sözde yardım alan kişilerin forumlardan temel beklentisi; o an yaşadığı sorunu çözmek, karşı tarafın da beklentisi; forumda o kullanıcıyı kalıcı hâle getirmek.
• Eskiden yalnızca bir tane, 2005'ten sonra da iki tane kayda değer IRC forumu vardı. Şimdi? Sürüsüne bereket...

Evet, durum böyle. Geçmişle şimdinin arasındaki farkları özetledik, biraz da şimdiden ve yeni açılan forumlardan söz edelim: Özellikle 2008 yılında IRCForumlari'nın satışı, büyük kopmaların olması, yukarıda belirttiğim "yönetici"lerin silinmesi, sıkılması ya da ayrılması gibi etmenler bu forumun yönetim anlayışını kökten değiştirdi. 2004'ten beri açık olması ve çok büyük bir geçmişi bulunması da forumun -ne olursa olsun- kapanmayacağı, batmayacağı, daima benimseyen bir kitle bulunacağı -ki hâlâ da öyle- teorilerine ilişkin doğruluk değeri bulunan bir olguydu. Bu nedenle, dediğim gibi yönetim sistemi 2008'te değiştirildi. Artık insanlar genele yönelmeye başladı ve "IRC Sunucu Sahipleri ve Kullanıcıların Buluşma Noktası" sloganı, IRC'yi bilmeyen kişilerin de bu forumda yer alabilmesiyle çürümüş oldu. Bu, kötü bir şey mi? Elbette değil, forumun hitine hit kattı ancak olgusal anlamda baktığımızda farklı forumların önünü açtı. Örneğin, önceden teknik bilgisi olmayan kişi bir IRC forumu açsaydı yürütemezdi. Çünkü forum oyunları, flashlar vb. bölümler yoktu. IRC ve Web hariç çok az bölüm vardı, bu bölümler uğruna da bir IRC forumu açılmazdı diye düşünülüyordu. Bu yüzden ilgili site, alanında tekti. İşte bu politika değişikliği, vBulletin konusunda kurulum düzeyinde bilgisi olan kişilere bile cesaret verdi ve yine 2008 yılında, o forumda yaşanan yönetimsel sorunlar biraz bölünmeye yol açtı.

Adam gibi yapılanan, disiplin ve düzen içerisinde bir yönetim oluşturulan farklı bir forum o dönemde olmadığı için büyük dağılmalar oldu. Nasıl mı? Örneğin, yukarıda söz ettiğim kopmalar hep birbirini tanıyan kişiler için oldu. Bu kişiler içerisinde IRCd'den anlayanı da vardı, mIRC kodu yazanı da ancak rakip olabilecek kapasiteye sahip bir forum kurulamadı. Bu yüzden de ona yakın ayrı forumlar açıldı, bu kişilerin hepsi de -ben de dâhil- bu forumlara kaydoldu ve herkes kendi çıkarını düşündü. Böylece bir çöplük oldu, alanda.

Aradan bir yıl daha geçti, en iddialı konumda olan diğer bir IRC forumu; Türkiye'de birçok jenerik adı bünyesinde barındıran ve büyük bir sermayesi bulunan ZaiL tarafından satıldı ve şu an o site de kapanmış durumda. Evet, 2009'da gerçekleşen bu satışın nedeni de artık iyice IRC forum sitelerinin çöplüğe dönüşmesinden kaynaklı olarak lider konumdaki forum dışında, hiçbir forumun dikiş tutmamasıydı. Çünkü herkes kendine çalıştı, bir bütünlük olmadı, herkes -ben de dâhil- "başarırız" sandı. En yakın arkadaşların bile ayrı forumları vardı -ki hâlâ var- düşünün.

Şu an, lider konumdaki forum; 2008'de yaşadığı sorunlardan büyük bir ders çıkardı. Açıkçası; günümüzde, büyük bir itibarı bulunan ya da kodlama yönünden alternatif sayılabilecek bir ekibi, kullanıcı kitlesi; bunu da geçtim, ticarî aktiflik sağlayabilecek bir ortamı bulunan IRC forumu tektir.

Bu yüzden, her ne kadar kıramadığım insanlara geçmişte -kendi forumum olmasına karşın- destek ve yardımcı olmuş olsam da IRC forumu açacak kişilere;

• IRCd, mIRC Scripting alanında sorun çözebilecek bilgisi olan bir yönetiminiz yoksa,
• "Yönetimim" dediğiniz oluşum üzerinde disiplin ve hiyerarşi kuramıyorsanız,
• Bir ya da birden çok; "iki günlük" olmayan sunucu tarafından desteklenmiyorsanız,
• Sunucularca desteklenseniz dahi tarafsız olamıyorsanız

IRC forumu açmayın. Gidin, kendi veya görevli olduğunuz sunucu için genel forum açın ya da bir forumda yönetici olup, kendinizi geliştirerek bu hevesinizi tatmin edin. Sanmayın ki bir forum açarsınız, sağdan soldan kategorileri-bölümleri çalarsınız, biraz beklersiniz ve bilmem kaç yüz kullanıcınız; devamlılık sağlayan bir ekibiniz; en önemlisi de saygınlığınız olur. Bunların hiçbiri olmaz, harcadığınız emek ve zamanla yetinmek durumunda kalırsınız. Zaten para falan kazanmayı amaçlıyorsanız bu işten, ütopyanızla mutluluklar dilerim.

Son olarak, yukarıda saydığım kriterlerin tamamını IRCKaynak taşıyor mu? Hayır, bunların tamamı IRCKaynak'ta bulunan özellikler değil ancak biz açılış başlığında da belirttiğim gibi ne herhangi bir siteyle rekabet içerisindeyiz ne de -kendi adıma- önceden yaptığımız hatalı uygulamaları yineleyeceğiz. Bölümlere, içeriklere vs. bakarsanız kaliteyi amaçladığımızı görürsünüz.

Dip not: Yazı içerisinde; ne kişilerin, ne de sitelerin adını pek fazla geçirmek istemedim. Çünkü benim bu başlığı açmaktaki ve bu yazıyı yazmaktaki amacım, hiçbir kişiyi-oluşumu ne küçümsemek ne de yüceltmektir. Ben, burada tarihini ve günümüzdeki durumunu bildiğim bir olguyu tartışma amacıyla bu başlığı açtım. Son paragrafı yazmamın nedeni de "Peki IRCKaynak neden açıldı?" sorusunun sorulmamasıdır. Yeniden belirtiyorum, yazı içerisinde kendime de özeleştiriler getirdim, geçmişten dolayı. Amacım kesinlikle IRCKaynak'ı övmek ya da eleştirdiklerimi önceden yapmadığımı iddia etmek değildir.

Haydi bakalım, sıra sizde. Görüşlerinizi alalım.

[HoligAn]

Boş işler sanal işi ben bunu anladım. herkes için yinede hayırlısı..

[Bahtiyar]

IRC forum alanının geçmişten günümüze gelen bir çok önemli noktasını detayı ile açıklamışsın. Bir çok kişi üşenipte okumaz bence, fakat ben okudum. Ve bu açıklamandan sonra, nasıl farklı bir cevap verebilirim? diye düşünmedim değil.

Her neyse, yine de bir kaç kelam sarf etmek isterim tabi ki; IRC forum hakkında. Forumdan anlayan/anlamayan bir çok kişinin IRC forumu açması, şuan ki değerini düşürdüğü kanaatindeyim. Ayrıca, bu tür IRC forumlarının kişiyi/firmayı karalamak amacı ile açıldığı ve forum sahiplerinin mantıksız şekilde bu yörünge de olmaları IRC forum alanını daha da gözden düşmesini sağlamıştır(Genel anlamda).

[Anatolia]

Önce tarihsel değişimleri bir ele alalım. mIRC'in çıkması ile popüler bir sohbet ağı ortaya çıktı.. Hemen herkes kolayca eriştiği bu sohbet portalında güzel vakitler geçirdi. Sonra Msn ağı genişledi. Kameralı bir sohbet aracı daha cazip geldi.. Tabi buda uzun sürmeyecekti.. Facebook'un yayılması ile birlikte artık Msn'de cazipliğini yitirdi .. Facebook açmak daha kolay olduduğundan Msn bile açmaz oldu Msn Severler... Tabi bu döngüde dönemin sohbet ağları yavaş yavaş sönmeye ve bunlara daha iyi çevirecek bilgi ve yardımı sağlayacak forumların - blogların zaman içerisinde erimesi ve bilgi kaynakların çöp haline gelmesi ile devam etmesi.. Artık güncel olan ve sürekli değişim içinde bu portal ve forumlar site çöplüğü içinde yerini alıyor maalesef.. Yeni bir değişim olmadan pasip olarak kalmaya ve daha sonra erimeye devam ediyor.. Sadece IRC için değil oyun portalları ve buna benzer portallar bu durumu paylaşmaktadırlar...

[paSaLi]

Belirttiğin her konuya noktasına kadar katılıyorum. Fakat bu konular uzun zamandır konuşulan konular. Artık web/ircd(Sanal) boş geliyor bana; artık buralar bilgili ve sermayeli adamların yeridir.

Velhasıl boş işler, sizinde sanalı bırakıp reele dönmenizi tavsiye ederim. Hayırlı işler (:

[Regex]

Orjinalini Gönderen paSaLi

bu konular uzun zamandır konuşulan konular. Artık web/ircd(Sanal) boş geliyor bana; artık buralar bilgili ve sermayeli adamların yeridir.

IRC'nin geldiği durum, neden popülaritesini yitirdiği gibi konular daha önce çeşitli platformlarda tartışılmıştır; ancak IRC üzerine açılan forumların geldiği durumun tartışıldığı bir yer ben bilmiyorum.

[paSaLi]

IRC Forumları üzerinde ircforumlarının gidişatı konuşulmadı fakat bazı bulunduğum IRC ortamında belirli kişiler çoğu kez konuştu.

[System]

Regex söylenecek her şeyi söylemiş.Fakat bende bir kaç ekleme yapacağım;

Öncelikle IRC forumlarının hayatımızda olması kesinlikle çok güzel bişey.Ama şöyle bir durum var ; Çok olan her şey berbattır.Büyük sanılan bir çok şeyin düşüşlerini gördük.İnşallah herkes hedeflerini gerçekleştirir.

Popüler olan IRC Forum sitelerine başarılar dilerim.

[DiLaRA]

SADECE FORUM DEGIL SITELER CÖPLUGU OLDU önene gelen SITE ACIYOR 10 yasindaki cocuktan tutun 77 yasinda amcaya kadar

[Track]

Önüne gelen forum açarsa olacağı budur işte.

vBulletin aslında bu forumlara engel olabilir. Sadece IRC forumları için değil birçok forum temizlenir. Gerçi adamların da lisanssız kullanım işine geliyor, ileride forum büyüdüğü zaman lisans almaya mecbur bırakıyorlar. Herkes kendi yolunu buluyor yani.